Verslag van de dag
Vitaliteit in Stad en Regio
Kennis voor de Praktijk-Dag, 17 juni 2014
WTC – Beurs, Rotterdam

Opening
Co Verdaas, dagvoorzitter, opent de dag en heet iedereen welkom. 'Het gaat vandaag over kennis voor de praktijk. Ik ben benieuwd wie er hier allemaal een academische opleiding hebben.' Bij handopsteking blijkt dat bijna iedereen in de zaal een academische achtergrond heeft. Verdaas geeft aan dat het sterke van de Nederlandse kenniswerkers is dat denken en doen hand in hand gaan. 'Ik geef in het dagelijks leven leiding aan consultants die internationaal werken. Wij staan in het buitenland bekend om onze unieke kwaliteit om wetenschap en praktijk te combineren. Complexiteit verlamt ons niet en we doen ook niet blind maar wat. Nee, we brengen onze kennis effectief in praktijk. Dat zie ik als de bodem onder deze dag.' Vervolgens startte de conferentie met een video-interview met Ron Voskuilen, directeur Stadsontwikkeling van de gemeente Rotterdam.


Pakketje kennis
Wim Hafkamp, wetenschappelijk directeur van VerDuS (Verbinden van Duurzame Steden) komt vervolgens het podium op. Hij heeft als antwoord op de opgaven die Voskuilen noemde een kort essay (LINK) geschreven waarin hij allerlei kennis heeft verzameld uit verschillende VerDuS-onderzoeksprogramma's, zoals kennis over fietsgebruik, ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en over quality of life. Hij biedt dit essay, tezamen met enkele publicaties (waaronder twee kersverse themanummers van het tijdschrift Rooilijn) aan. Ron Voskuilen neemt het pakket in ontvangst en krijgt er ook een 'KennisVoucher' bij. 'Want kennis staat niet zomaar in een boekje, maar ontwikkel je samen – in cocreatie. We willen meer dan we al eerder hebben gedaan in VerDuS-programma's werken met consortia van wetenschappers en mensen uit de steden zelf. Die interactie is cruciaal.' Verdaas vraagt Voskuilen te reageren. 'Ik hoop dat het niet bij een dag als vandaag blijft, maar dat dit juist het begin is van de bundeling van kennis die een stad als Rotterdam nodig heeft.'

Het moet schuren!
Vervolgens komen de 'observatoren' van vandaag het podium op. Dit zijn Mark Frequin die tezamen met zijn collega Ferdi Licher namens het Ministerie van BZK vandaag komen meekijken, Hans Leeflang (Ministerie I en M), Harry Geerlings (Erasmus Universiteit Rotterdam), Gilbert Isabella (Gemeente Utrecht) en Mart Grisel (European Urban Knowledge Network). Verdaas interviewt hen kort en ze gaan met elkaar in debat over onder meer de kloof tussen kennis en praktijk en de kloof tussen verschillende wetenschappelijke disciplines. Mark Frequin: 'We zijn altijd op zoek naar goede kennis en vooral ook naar spannende mensen.' Hans Leeflang: 'Heel belangrijk daarbij is de communityvorming tussen professionals binnen en buiten de universiteit.' Harry Geerlings: 'Technisch is er al zoveel mogelijk op het terrein van bijvoorbeeld duurzame steden. Maar hoe gaan we het nu daadwerkelijk realiseren? De ambtenarij en de politiek zijn vaak een vertragende factor...' Frequin, heftig: 'Potverdomme, kom eens langs bij BZK. Daar werken intelligente mensen! Maar natuurlijk wringt het soms tussen wetenschap en praktijk! Die schurende kennis willen we juist binnenhalen. Kom als wetenschappers zelf ervaren hoe het schuurt en blijf niet op je eigen plateau staan.' Geerlings: 'Er is ook veel goeds gerealiseerd, maar we moeten verder doorpakken.' Frequin: 'Praat als wetenschappers dan wat luider!' Gilbert Isabella: 'De vraag is ook hoe wetenschappelijke kennis, ambtelijke adviezen en politiek-bestuurlijk handelen op het juiste moment kunnen samenkomen. Zoek elkaar op en ga de discussie aan. Kijk als bestuurders ook over de grenzen van je eigen gemeente heen. Spreek met de wetenschap maar verwacht geen pasklare antwoorden.' 

Op zoek naar wijsheden
Mart Grisel vertelt: 'Wij ondersteunen EU-landen om hun stedelijk beleid beter te maken. We proberen onder meer om kennis toegankelijker te maken. En we bouwen aan een Europese stedelijke agenda. De Nederlandse planningstraditie staat internationaal in hoog aanzien, maar wij weten ook niet alles.' Frequin: 'We zijn inderdaad niet meer zo van de maakbaarheid. Maar sommige dingen zijn wel degelijk nog planbaar. Welke constanten zijn er? Laten we elkaar niet teveel met modieuze buzz-woorden om de oren slaan. Laat de wetenschap maar vragen stellen waar ik niet op zit te wachten.'  Het gesprek gaat voort over de doorwerking van kennis in de praktijk en de Agenda Stad waarmee BKZ bezig is. Frequin: 'We zijn op zoek naar 1000 gekken die hun kennis en ervaring gaan delen. Actieve burgers bijvoorbeeld, maar ook wetenschappers, bestuurders en ondernemers.' In een laatste ronde geven de observatoren aan waar ze vandaag op zullen letten als ze op de conferentie rondlopen. Licher: 'Ik ga op stap met een open mind en op zoek naar verhalen en concepten die iets kunnen betekenen voor de Agenda Stad.' Leeflang: 'Bezieling! Praktijk en wetenschap die duurzame bondjes sluiten.' Geerlings: 'Inspiratie en bouwstenen voor hoe we de transitie naar duurzaamheid daadwerkelijk voor elkaar krijgen.' Isabella: 'Eigenwijsheid.' Grisel: 'Verbindingen tussen de Nederlandse agenda en de Europese agenda rond stedelijkheid.' Verdaas: 'Okay, laat het vandaag maar schuren en jeuken!' De observatoren beloven aan het einde van de terug te komen met een serie 'tegeltjeswijsheden'. Ook zullen er dergelijke wijsheden komen uit de verschillende sessies. Een deel ervan zal in het slotdebat aan de orde komen.

Zestien parallelsessies
Vervolgens vinden er in twee rondes (met tussendoor de lunch) parallelsessies plaats:

Slotdebat – The pain is in the change
Aan het einde van de middag keert iedereen weer terug naar de grote zaal. Verdaas heeft tien wijsheden geïnventariseerd: een aantal uit de sessie en een aantal van de observatoren:

  • The pain is in the change.
  • Bij gebrek aan kennis is iedereen deskundig.
  • Een sterke overheid schuwt structurele maatregelen niet.
  • Eenvoud verdient de voorkeur.
  • Organiseer een tribunaal van dwarsdenkers.
  • Voor duurzame steden willen vechten, eerst onthechten.
  • Herbestemmen is een kwestie van verwennen (van zittende bewoners).
  • Wanneer rijdt de bierbus tussen Aken en Parkstad?
  • We stoppen morgen met het doodknuffelen van ons eigen belang.
  • Polycentrisme leidt vaak tot duplicatie van laagwaardigheid.

Na enig debat en enkele stemrondes blijkt de eerste stelling (bedacht door hoogleraar Bert van Wee) favoriet bij het publiek. Deze komt virtueel op een tegeltje te staan. Co Verdaas bedankt iedereen voor de goede interactie en de organisatie voor het mooie congres.

Aansluitend is er nog een borrel.